Stargate (1994)
Samenvatting
In het jaar 1928 wordt er in Egypte een mysterieus voorwerp gevonden in de vorm van een grote cirkel met allerlei ingewikkelde inscripties. Het blijkt een soort buitenaards portaal te zijn, maar pas wanneer de egyptoloog Daniel Jackson in 1994 het voorwerp bestudeert komt de ware potentie van deze 'Stargate' boven water. Daniel gaat samen met een groep militairen onder leiding van Kolonel Jack O’Neil op onderzoek uit.
Achtergronden
Roland Emmerich, de regisseur van Stargate, bedacht in zijn studietijd een verhaal dat Necropol: City of the Dead heette. Dit verhaal ging over een ruimteschip dat begraven lag onder de drie grote piramides van Gizeh in Egypte, gebouwd tijdens de vierde dynastie tussen ca. 2551 en 2472 voor Christus.
Dean Devlin, producent en medeschrijver van Stargate, wilde daarentegen al jaren een Lawrence of Arabia-achtige film maken (maar dan zich afspelend op een andere planeet). Door hun ideeën te bundelen verzonnen ze uiteindelijk het verhaal van deze populaire science fiction film.
De gedachte van Stargate is dat de kennis van de oude Egyptenaren is verkregen door interventie van een buitenaardse intelligentie, dat ze dit wezen vereerden en bijvoorbeeld hun piramides modelleerden naar het ruimteschip waarin hij (Ra) gekomen is. Er is bij het ontwerp van de film dan ook goed gekeken naar de Egyptische cultuur van die tijd.
Zonnegod Ra speelt in Stargate een belangrijke rol als heerser van de mens. Deze god wordt in de oudheid vaak afgebeeld als een man met valkenkop en zonneschijf. In de film zijn de wachters van Ra: Anubis en Horus. Dit zijn ook bestaande goden uit de Egyptische oudheid. Anubis werd vaak afgebeeld met de kop van een jakhals en Horus als een valk. Kostuumontwerper Joseph A. Porro en Patrick Tatopoulos, verantwoordelijk voor de realisatie van de creature effects, kregen van Emmerich dan ook de opdracht deze gegevens te verwerken in hun uiteindelijk ontwerpen. Vandaar dus het gebruik van het hoofd van een valk en jakhals voor de wachters van de zonnegod. Bij de extravagante kleding van Ra is het gebruik van de zonneschijf ook goed zichtbaar.
Voor de rol van Ra had Emmerich aanvankelijk een oude wijze man in gedachte. Het was producent Mario Kassar die hem wees op de jonge acteur Jaye Davidson. De in Engeland opgegroeide acteur had net een Oscarnominatie gekregen voor zijn rol in de film The Crying Game van Neil Jordan. De jonge en androgyne uitstraling van Davidson leende zich perfect voor de goddelijke en tegelijkertijd ook kwetsbare aspecten van Ra. Kurt Russell werd benaderd voor de rol van Jack O’Neil en James Spader speelde de egyptoloog Dr. Daniel Jackson. Voor de rol van Sha’uri vond men op het allerlaatste moment de Israëlische actrice Mili Avital. Componist David Arnold verzorgde de score van de film en levert een geweldige, episch klinkende track af in de geest van John Williams.
De film werd gemaakt voor ongeveer 55 miljoen dollar en bracht destijds wereldwijd $196 miljoen op. Dit voor een film die aanvankelijk geen enkele Amerikaanse studio aandurfde om te maken. Science fiction bracht in hun ogen namelijk geen geld meer op. De film werd uiteindelijk gefinancierd door Studio Canal en wordt nog steeds gezien als een klassieker in zijn genre.
Recensie
De Egyptische oudheid heeft vele vragen opgeworpen en blijft een bron van verbazing. Hoe was het immers mogelijk dat een oude beschaving als deze zo’n hoge mate van ontwikkeling had? Waar en hoe ontstond deze kennis? Stargate verklaart dit door de inbreng van buitenaards leven dat zich uitgeeft als een god, door de Egyptenaren later aangeduid als de zonnegod Ra.
Door Egyptische mythologie en geschiedkundige feiten met elkaar te verweven in het verhaal krijgt de film een zekere geloofwaardigheid mee. Het science fiction gedeelte wordt hierdoor aannemelijker. Erg leuk verzonnen allemaal. Voor de rest is de film een goede mix van avontuur (in het begin van de film verwacht je zelfs Dr. Jones tegen te komen), actie en een vleugje romantiek.
Specificaties
Regisseur: Roland Emmerich
Schrijvers: Roland Emmerich en Dean Devlin
Duur: 121 min.
Land: VS / Frankrijk
Taal: Engels
Geluid: DTS / Dolby Digital / Dolby SR
Certificatie: 12 jaar en ouder
Première: 28-10-1994
Hoofdcast
James Spader (Dr. Daniel Jackson)
Kurt Russell (Kolonel Jack O’Neil)
Jaye Davidson (Ra)
Mili Avital (Sha’uri)
Alexis Cruz (Skaara)
Opmerkingen
- De woestijnscènes werden opgenomen nabij de stad Yuma, in de Amerikaanse staat Arizona. De extreme hitte zorgde voor veel overlast bij de crew. Maar bijvoorbeeld ook het wegwerken van alle voetstappen in het zand na iedere take kostte veel inspanning.
- Dean Devlin wilde per se dat het Oud-Egyptisch (dat in de film gesproken wordt) zo waarheidsgetrouw mogelijk werd weergegeven. Omdat dit inmiddels een dode taal is vergde dit behoorlijk wat onderzoek. Devlin vond het echter een meerwaarde en was van mening dat dit door de fans gewaardeerd zou worden. Dit vond Dean Devlin –een vervent Trekkie- namelijk zelf zo tof aan het Klingon, gesproken in het Star Trek universum.
- Een taalkundige moest er aan te pas komen om zo goed mogelijk in te schatten hoe het Oud-Egyptisch gesproken moest worden. In de hiërogliefen van het oude Egypte wordt er namelijk geen gebruik gemaakt van klinkers. Het was aan de taalkundigen om te bepalen hoe de klinkers toegepast moesten worden.
- Het 'woestijnwezen' werd verwezenlijkt door op een paard een soort pop te zetten, min of meer als kledingstuk. Voor de lange afstandshots is er gebruikt gemaakt van een hond met dito bekleding.
- Andy Armstrong is de stuntcoördinator van de film. Als deze achternaam je bekend in de oren klinkt kan dit kloppen. Hij is namelijk de broer van stuntlegende Vic Armstrong, die onder andere stunts deed als Indiana Jones of geheim agent 007.
- Een Sarcofaag is een stenen doodskist. De naam is afgeleid van het Griekse sarcophagus wat vleesetend betekend. In de film gebruikt Ra een sarcofaag als regeneratieapparaat voor zijn lichaam.
- Uit deze Stargate film is een hele franchise ontstaan. Het Stargate universum bracht uiteindelijk 370 afleveringen voort van diverse tv-series plus nog twee dvd-films.
- Jack O’Neil, het karakter gespeeld door Kurt Russell, heet in de tv-serie Jack O’Neill. Met tweemaal een l dus.
Dvd
De film is verschillende keren op dvd uitgebracht. Bijvoorbeeld de director’s cut is verkrijgbaar als 1-disc versie met 2.35:1 anamorfisch beeld. Het geluidspoor bevat een Dolby Digital 5.1 en DTS 5.1 track. Het beeld is van redelijke kwaliteit, maar de scènes die extra zijn toegevoegd bij de director’s cut zijn helaas matig te noemen. Het geluid is redelijk waarbij de DTS track duidelijk de voorkeur heeft. Er zitten een klein aantal extra’s op de schijf waaronder een interessante commentaartrack van regisseur Roland Emmerich en producent Dean Devlin die daarop achtergrondinformatie over de film geven.
Blu-ray
De film is ook op Blu-ray verkrijgbaar in High Definition 2.35:1 beeldformaat met een Engelse DTS-HD Master Audio track. De gewone versie is helaas vrij slecht te noemen. Het beeld had veel beter gekund en het geluid loopt soms niet eens synchroon. Er is gelukkig later ook een Ultimate Edition uitgebracht met geremasterd beeld en geluid. Deze versie is het medium Blu-ray waardig en levert een uitstekende kwaliteit. Helaas is deze Blu-ray alleen als importversie te verkrijgen. Er zijn voor deze versie nieuwe extra’s gemaakt en samen met de eerder uitgebrachte extra’s levert dit interessante achtergrondinformatie op.
Kooplinks
Links
Door Matthijs R. 2011
