SFseries.nl - Avatar

Films

Avatar (2009)

Samenvatting

In 2154 heeft de mensheid op de planeet Pandora een zeer lucratieve grondstof gevonden. Dit unobtanium kan men op aarde maar al te goed gebruiken. Een mijnbouwbedrijf wil daarom zo snel mogelijk beginnen met het delven van het unobtanium, maar dat betekent dat de oorspronkelijke bevolking van deze planeet, de Na’vi, weg moeten uit het gebied.

De bewoners van Pandora zijn technologisch een minder ontwikkeld ras waardoor de mensheid een duidelijke overmacht heeft. De voormalige soldaat Jake Sully wordt ingeschakeld om te bemiddelen met de Na’vi. Het wordt echter steeds duidelijker dat men - ongeacht de uitkomst van deze onderhandelingen - binnenkort al wil beginnen met het ontginnen van het kostbare mineraal.

Sully raakt in een tweestrijd verwikkeld. Moet hij kiezen voor de belangen van de mensheid, of voor het volk van de Na’vi?

Achtergronden

James Cameron heeft altijd al een passie gehad voor science fiction. Daarnaast is hij een vervent milieuactivist. Voor het verhaal van Avatar bundelde hij deze onderwerpen in het hoofdthema 'respect voor de natuur'. Al in 1995 was het eerste script voor de film klaar, maar destijds bleek al snel dat Avatar met de toenmalige technieken nooit gemaakt zou kunnen worden. Naast alle benodigde special effects wilde Cameron de film namelijk ook in 3D opnemen.

Tien jaar later werd er opnieuw voorzichtig begonnen met de planning voor Avatar. Er was op dat moment echter nog geen studio die het aandurfde om de film te financieren (geschatte productiekosten: $300 miljoen!). Pas na een 3D testfilmpje van 37 seconden, gemaakt in december 2006, stemde FOX in met de productie van het meest ambitieuze project uit de filmgeschiedenis.

Weta, het special effects bedrijf van Peter Jackson, werd aangetrokken om de meeste digitale shots te verwezenlijken en om samen met de Stan Winston Studio’s de props te maken. Wat Cameron zich namelijk heel goed realiseerde is dat het van essentieel belang was om eerst alle ontwerpen (van kleding en wapens tot de Na’vi zelf) daadwerkelijk te zien. Diverse modellen, kledingstukken en de verschillende wezens van Pandora zijn fysiek gemaakt. Als het ontwerp eenmaal was goed gekeurd werd het door middel van een 3D-scan gedigitaliseerd.

De casting was al bekend voordat er groen licht werd gegeven voor het begin van de productie. De toen nog onbekende Australiër Sam Worthington kreeg de rol van ex-marinier Jake Sully. Zoë Zaldana vertolkt de rol van de Na’vi Neytiri, een uitdaging gezien dit een compleet digitaal karakter is. Verdere rollen zijn weggelegd voor oudgediende Sigourney Weaver en actrice Michelle Rodriguez, bekend van onder andere Fast & Furious. De badguy van de film wordt gespeeld door Stephen Lang.

De eerste fase van het opnameproces bestond uit de 'performance capture'. In een grote grijze hal werden alle scènes opgenomen die later gedigitaliseerd moesten worden. 'Motion capture' is een techniek die alle bewegingen van acteurs kan volgen en digitaliseren zodat het voor de animatoren een stuk gemakkelijker wordt om levensechte CGI te maken.

'Performance capture' doet daar nog een schepje bovenop. Hier worden namelijk ook de emoties van de desbetreffende acteur gedigitaliseerd. Dit wordt gedaan door een kleine camera, die op een helm is gemonteerd, op het gezicht te richten. In de hal worden vervolgens hellingen, palen met ballen of andere referentiepunten aangebracht om aan te geven waar de acteur zich eigenlijk bevindt.

Als handig hulpmiddel is de virtuele camera uitgevonden. De 'motion capture' techniek volgt deze camera en geeft vervolgens op een klein scherm (bevestigd op de virtuele camera) aan hoe het uiteindelijke beeld er uit komt te zien. De camera filmt dus niet maar laat wel zien hoe het gaat worden. Nadat al de 'performance capture' voltooid was ging men in oktober 2007 aan de slag met het live-action gedeelte.

De opnames vonden allemaal plaats in Nieuw Zeeland. Er werden ongeveer 25 sets gebouwd die over een oppervlakte van 40.000 vierkante meter verspreid waren. Voor de opnamen in 3D is er een speciale lichtgewicht camera ontwikkeld: de zogeheten Fusion Camera. Deze camera schiet in stereo. De twee opnames representeren in feite het linker en rechter oog. In de bioscoop worden die beelden dan door middel van een speciale bril “gestuurd” naar je ogen waardoor je diepte kan zien.

Nadat het live-action gedeelte er op zat is regisseur James Cameron bijna een jaar bezig geweest om met zijn virtuele camera alle shots te plannen en “op te nemen” in de motion capture hal. Voor de film werden er twee editors aangetrokken die tijdens het live-action gedeelte alle goede shots van de 'performance capture' selecteerden.

Cameron had op deze manier dus per scène het beste optreden van de acteurs te pakken en nam daarna de tijd om uit te zoeken hoe hij de camerabewegingen wilde hebben voor elke scène. Nadat alle shots waren gepland, opgenomen en gemonteerd, werden ze doorgestuurd naar Weta Digital die nu alle shots (meer dan 2600) af moest maken. Je snapt inmiddels wel waarom de film zo ingewikkeld en duur was om te maken. De uiteindelijke productiekosten bedroegen ongeveer 237 miljoen dollar.

Componist James Horner verzorgde verder de score van Avatar. Vanwege het inheemse volk de Na’vi en de mate van hun technologische ontwikkeling heeft hij veel slagwerk in zijn soundtrack verwerkt. Tevens zijn er verschillende instrumenten digitaal bewerkt voor het oproepen van een buitenaards gevoel.

Eind 2009 was het dan eindelijk zover: Avatar was klaar om aan het publiek getoond te worden. Het werd de meest succesvolle film ooit.

Recensie

Massa’s mensen verwonderden zich in de bioscopen over de wereld van Pandora gecreëerd door James Cameron. De film was verantwoordelijk voor de 3D hype die nu nog steeds voort duurt. Pijnlijk is het dan ook dat juist de karakters in deze film zo eendimensionaal zijn. Het verhaal is als de kleding van de Na’vi: het heeft bijzonder weinig om het lijf. Het ene cliché volgt het andere op en wie Pocahontas of Dances With Wolves heeft gezien hoeft geen profeet te zijn om te raden hoe het verhaal zal gaan verlopen.

Dat is jammer, want ik had meer verwacht van de man die ook verantwoordelijk was voor klassiekers als Aliens, Terminator 1 & 2 en The Abyss. Nu weet ik ook wel dat het films zijn puur ter vermaak, maar iets meer diepgang of originaliteit was deze film zeker ten goede gekomen.

Als je deze tekortkoming echter accepteert en je laat meeslepen in de wondere wereld van Pandora kom je ogen en oren te kort. Want de film ziet er gewoonweg schitterend uit. Het is nog steeds duidelijk dat het allemaal uit de computer komt, maar CGI heeft er nog nooit zo mooi en gedetailleerd uitgezien. De Na’vi karakters hebben duidelijk profijt van de 'performance capture' waardoor ze echt tot leven komen. Ook de flora en fauna van Pandora zien er erg mooi uit. De sounddesign voegt een extra dimensie toe en de score van Howard is ook goed.

Kortom, een echte film om zonder na te hoeven denken onderuitgezakt met een bak popcorn te bekijken!

Specificaties

Regisseur: James Cameron
Schrijver: James Cameron
Duur: 162 min.
Land: VS
Taal: Engels
Geluid: Dolby Digital / DTS / SDDS
Certificatie: 12 jaar en ouder
Première: 10-12-2009

Hoofdcast

Sam Worthington (Jake Sully)
Zoë Zaldana (Neytiri)
Sigourney Weaver (Grace)
Stephen Lang (Kolonel Miles Quaritch)
Michelle Rodriguez (Trudy Chacon)

Opmerkingen

In 1995 mocht James Cameron voor het themapark Universal Studio’s Hollywood de minifilm T3D (van de Terminator dus) maken. Hier is zijn liefde voor de driedimensionale film begonnen.
Cameron schakelde de hulp in van de taalkundige Dr. Paul Frommer om de taal van de Na’vi te ontwikkelen.
Aangezien actrice Zoë Zaldana de meeste tekst heeft werd haar uitspraak van het Na’vi als basis genomen van deze taal. De rest van de acteurs moesten haar “accent” zo goed mogelijk nadoen.
De mond van de acteur is nagenoeg het zelfde als de mond van het Na’vi karakter. Dit is voor de herkenbaarheid van de acteur en het goed weergeven van de emotie. Er is ook extra veel aandacht besteed aan de animatie van de oogspieren en ogen.
Voor de flora van Pandora kreeg Cameron het advies van de botanicus Jodie S Holt.
Op Pandora is er bioluminescentie van planten (stralen licht uit). Dit is wetenschappelijk verklaarbaar om bijvoorbeeld nachtelijke bestuivers aan te trekken. Tevens is er sprake van signaal transductie (planten die met elkaar kunnen communiceren).
Het Guilin landschap in de regio Guangxi in China was een inspiratieplek voor de planeet Pandora.
Om het de acteurs iets gemakkelijker te maken om te werken in de grote grijze hal van de 'performance capture' is James Cameron met de hoofdcast eerst 3 dagen naar Hawaï getrokken naar het eiland Kauai om het gevoel te krijgen van een jungle. Veel scènes werden daar gerepeteerd, zodat de acteurs later in de hal zich beter konden voorstellen hoe het is om op Pandora rond te lopen.
De gevechtsmachine AMP (Amplified Mobility Platform) gebruikt in Avatar is een soort vergrote versie van de mens van ongeveer 4 meter hoog. Stan Winston Studio’s heeft een stationaire AMP op ware schaal gebouwd, maar voor de rest komt hij geheel uit de computer. Komt de robot je bekend voor dan kan dit kloppen. Ripley gebruikt namelijk in Aliens een soortgelijke machine: de power loader.
Alle wezens op planeet Pandora zijn hexapoden: dieren met 6 ledematen.
Het V-22 Osprey vliegtuig was een inspiratiebron voor de helikopters uit de film omdat de Osprey ook gebruik maakt van grote kantelbare rotoren.
De Banshee, de wezens waarop de Na’vi kunnen vliegen, zijn een soort roofvogels met 4 vleugels. Net als de Na’vi hebben ze hun eigen taal waarin elke “kreet” staat voor een bepaalde emotie of gedrag.
De Cinema Expo in Amsterdam had een wereldprimeur. Het was daar namelijk voor de eerste keer dat er beelden van de film werden getoond.
Avatar gaat de geschiedenis in als de meest succesvolle film ooit. De film heeft wereldwijd ruim $2,7 miljard opgebracht. Op de tweede plaats staat ook een film van Cameron, Titanic, met een opbrengst van ruim $ 1,8 miljard.

Dvd

Avatar is op dvd uitgebracht in een 1-disc versie. Het betreft de bioscooprelease van de film. Het beeld is van prima kwaliteit en staat in een verhouding van 1.78:1 (anamorphic) op de schijf. Er is een Engelse en Franstalige 5.1 track op aanwezig, maar helaas wel met de lage bitrate (384 kb/s). Desondanks is het een zeer ruimtelijke en goed klinkende track. Er zitten helaas geen extra’s op deze versie.

Er is gelukkig voor de liefhebbers ook een uitgebreidere versie uitgebracht, verpakt in een mooi kartonnen hoesje met 3 dvd’s (de Collecters Edition). Of hierop een geluidstrack staat met een hogere bitrate is mij niet bekend.Op de eerste schijf staan 3 versies van Avatar en op de 2^e en 3^e schijf een behoorlijk aantal extra’s.

Blu-ray

Voor de mensen die het geluk hebben een Blu-ray speler te hebben is het zeer aan te raden Avatar op dit medium te kopen i.p.v. op dvd aangezien de kwaliteit van zowel het beeld als geluid vele malen beter is.

Ook op Blu-ray zijn er 2 versies te krijgen. Allereerst is er de versie met de bioscoopversie van de film zonder extra’s (1-disc). Deze heeft een beeldverhouding van 1.78:1 en een Engelse DTS-HD MA 5.1 track. Zowel het beeld als geluid zijn zeer goed van kwaliteit.

Er is ook een Collecters Edition (3-disc) uitgebracht. Op de eerste schijf staan 3 versies van Avatar en op de 2^e en 3^e schijf staan een behoorlijk aantal extra’s. Beiden versies hebben een beeldverhouding van 1.78:1 en een Engelse DTS-HD MA 5.1 track. Ook hier zijn natuurlijk beeld en geluid van zeer goede kwaliteit.

Kooplink

Links

Door Matthijs R. juli 2011